Περιήγηση στα “Αρχοντικά” μονοπάτια της Καστοριάς

 

Αρχοντικό της ΚαστοριάςΣτις γειτονιές Απόζαρι και Ντολτσό, στέκονται αγέρωχα τα καστοριανά αρχοντικά που κτίστηκαν γύρω στο 17ο και 18ο αιώνα και αποτελούν τους αυτόπτες μάρτυρες της οικονομικής ακμής των Καστοριανών γουνοποιών, όταν οι εμπορικές τους δραστηριότητες είχαν ξεπεράσει τα σύνορα με δραστηριότητες στο εξωτερικό.

Η ανάπτυξη του εξαγωγικού εμπορίου με τις χώρες της κεντρικής Ευρώπης δημιούργησε μια τάξη πλούσιων αστών, που ήλθαν σε επαφή με το δυτικό πολιτισμό. Έχοντας συνείδηση της δύναμής τους και με δεδομένη την αυστηρά οριοθετημένη κοινωνία στην οποία ζούσαν, έδωσαν στα σπίτια τους μορφή και διαστάσεις τέτοιες, ώστε να απολαύσουν τα αγαθά τους σε μια ψευδαίσθηση ελευθερίας.

Τα αρχοντικά της Καστοριάς είναι εναρμονισμένα με το περιβάλλον της περιοχής αποτελώντας δείγματα παραδοσιακής αρχιτεκτονικής. 
Τα αρχοντικά είναι βασικά διώροφα. Στο ισόγειο υπάρχουν οι αποθηκευτικοί χώροι, ενώ στην αυλή οι βοηθητικοί. Στο μεσαίο όροφο βρίσκονται τα δωμάτια χειμερινής διαμονής και ένας εσωτερικός ξύλινος εξώστης ("ηλιακός"). 
Στον επάνω όροφο, ο οποίος είναι κατασκευασμένος με ελαφρότερα υλικά και διευρύνεται με "σαχνισιά" 
(στεγασμένες προεξοχές), βρίσκονται οι χώροι υποδοχής.

Σε αρκετές περιπτώσεις ανάλογα με την κλίση του εδάφους είναι τριώροφα ή τετραώροφα, διαθέτουν όμως και αυτά κήπο, εσωτερική αυλή, είναι περιτριγυρισμένα από ψηλό φράχτη, με κλειστούς εξώστες και παράθυρα προστατευμένα με κάγκελα.
Το ισόγειο και το μεσοπάτωμα είναι πετρόχτιστα με λίγα και μικρά ανοίγματα, ενώ οι όροφοι είναι κατασκευασμένοι με ελαφρύτερα υλικά και διαθέτουν περισσότερα παράθυρα.
Οι χώροι του ισογείου και του υπογείου χρησιμοποιούνται για την αποθήκευση τροφίμων και σαν χώροι εργασίας, στο μεσοπάτωμα υπάρχουν τα είδη οικιακής χρήσης ενώ ο πρώτος όροφος συνήθως αποτελούσε το εργαστήρι γουναρικών.

Ο βασικός χώρος στο εσωτερικό είναι τρίκλινος, (ένας χώρος όπου υπήρχαν γύρω του οντάδες σε σχήμα Π). Ο χώρος αυτός, με μικρές μετατροπές προσφερόταν για πολλές χρήσεις.
Η εσωτερική διακόσμηση ήταν ιδιαίτερα προσεγμένη με ζωγραφιές στους τοίχους, ξυλόγλυπτες οροφές και ντουλάπια.
Τα αρχοντικά που είναι κοντά στη λίμνη διέθεταν αυλές μέχρι την όχθη της, στις οποίες είχαν τις απαραίτητες βάρκες για την μετακίνησή τους.
Η κατασκευή τους είχε ανατεθεί σε Μακεδόνες και Ηπειρώτες μάστορες που φημίζονταν για την τέχνη τους και εκτός συνόρων. 

Διακρίνονται κυρίως σε τρεις τύπους με τον πρώτο ο οποίος είναι και ο παλαιότερος να έχει αντιπροσωπευτικά δείγματα τα αρχοντικά Τσιατσαπά, Σαπουντζή, Μπασάρα και Αδελφών Εμμανουήλ παρουσιάζοντας ορθογώνια κάτοψη με κυριαρχία ενός μόνο άξονα.

Ο δεύτερος τύπος με κυρίαρχα δείγματα, τα αρχοντικά Σκούταρη και Νεράντζη Αϊβάζη, σε τετράγωνο σχήμα με εσοχή Π στη μία πλευρά του. 
Ο τρίτος ο οποίος είναι και ο νεότερος παρουσιάζει συμμετρική κάτοψη σε σχήμα σταυρού στους ορόφους και συναντάται στα αρχοντικά Παπατέρπου, Τζώτζα και Βεργουλέικα.


Διακόσμηση αρχοντικών Καστοριάς

Η εσωτερική διακόσμηση είναι πλούσια, με ξυλόγλυπτες επενδύσεις, τοιχογραφίες και φεγγίτες με χρωματιστά γυαλιά (vitraux). 
Τα ξύλινα "ταβάνια" με τις ρομβοειδείς ή μπακλαβαδωτές διακοσμήσεις έχουν στο κέντρο τους ένα κυκλικό ή εξαγωνικό ρόδακα, τον "ταμπλά" ή "ψευτοκουμπέ". 

Σπανιότερα οι οροφές είναι επιχρισμένες και έχουν ζωγραφική διακόσμηση καθώς και γύψινα σκαλίσματα στη μέση. Η διακόσμηση των τοίχων διαμορφώνεται σε δύο ζώνες που χωρίζονται με ένα οριζόντιο γείσο (την "πουλίτσα") στο ύψος των υπέρθυρων των παραθύρων και των εσωτερικών θυρών. 
Στο κατώτερο και μεγαλύτερο τμήμα περιλαμβάνονται τα εσωτερικά και εξωτερικά ανοίγματα καθώς και όλες οι ξύλινες επιφάνειες (επενδύσεις τοίχων και εντοιχισμένες ντουλάπες) με πλούσια φυτική ζωγραφική διακόσμηση.

Στο ανώτερο τμήμα ανάμεσα στους φεγγίτες, παρεμβάλλονται ζωγραφισμένες επιφάνειες με φυτικά θέματα και μπαρόκ διακοσμητικά. 
Επιπλέον, δεν λείπουν και οι παραστάσεις φανταστικών τοποίων και πουλιών καθώς και πόλεις και λιμάνια ανάμεσα στα οποία ξεχωρίζουν οι παραστάσεις της Κωνσταντινούπολης εικονίζεται από την πλευρά του Κεράτιου κόλπου.

 

Διαμονή

Για τη διαμονή σας στην Καστοριά και την γύρω περιοχή, κοντά στα Αρχοντικά, μπορείτε να κλείσετε δωμάτιο σε κάποιο από τα ξενοδοχεία, παραδοσιακούς ξενώνες και ενοικιαζόμενα δωμάτια.
Στην περιοχή της Καστοριάς, υπάρχουν επιχειρήσεις διαμονής (ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια, παραδοσιακοί ξενώνες κλπ.), που μπορούν να ικανοποιήσουν κάθε απαίτηση για μια ευχάριστη και απολαυστική παραμονή. Επιλεγμένες προτάσεις και προσφορές διαμονής μπορείτε να δείτε παρακάτω.


Διασκέδαση

Για την διασκέδασή σας στην Καστοριά και τις γύρω περιοχές θα βρείτε πολλές επιχειρήσεις εστίασης και διασκέδασης (δραστηριότητες, εστιατόρια, ταβέρνες, καφέ, κέντρα διασκέδασης, κλαμπ, μπαρ κλπ.), παραδοσιακά αλλά και σύγχρονα, με άριστη εξυπηρέτηση και ποικιλία προϊόντων και υπηρεσιών, που θα δικαιώσουν την όποια επιλογή σας.